X
تبلیغات
Knowledge Organization

Knowledge Organization

سازماندهی دانش

عنوان درس به فارسی: روش‏های بازنمایی اطلاعات

عنوان درس به انگلیسی: Information representation

تعدا واحد: 2             تعداد ساعات: 32                نوع واحد: نظری- عملی

تعریف:

بازنمایی اطلاعات، اصطلاحی است که دلالت دارد بر تمامی فنون، روش‏ها، فعالیت‏ها و امور مرتبط با توصیف و سازماندهی اطلاعات/دانش.

هدف: کسب دانش در زمینه اصول، شیوه‏ها، استانداردها و نظام‏های گوناگون بازنمایی اطلاعات (نمایه‏سازی و چکیده‏نویسی) و کسب مهارت در روش‏های نمایه‏سازی در محیط‏های نرم‏افزاری

اهداف:

- توان تبیین مسائل مرتبط با بازنمایی اطلاعات در سیستم‏های اطلاعاتی

- توان تجزیه و تحلیل محتوای منابع اطلاعاتی برای نمایه‏سازی و چکیده‏نویسی آنها

- مهارت انجام امور مربوط به طراحی رکوردهای اطلاعاتی برای ذخیره در پایگاه‏های اطلاعاتی

سرفصل‏های اصلی درس:

- تحول در منابع اطلاعاتی و محیط اطلاعات: گستره منابع، فرمت‏ها و ساختار منابع چاپی و دیجیتالی؛

- تعریف‏ها، نظریه‏ها و مفاهیم بازنمایی (جانشین‏سازی= نمایه‏سازی و چکیده‏نویسی) اطلاعات؛

- منبع اطلاعاتی به منزله موجودیت؛ الگوهای شئ‏گرا و رابطه-موجودیت در شناخت و بازنمایی؛

- تحلیل ساختار منابع (منابع ساخت‏یافته و غیرساخت‏یافته)؛

- تحلیل موضوعی: تحلیل متن، وزن‏دهی در بازنمایی اطلاعات؛

- اصول نمایه‏سازی؛ معرفی و کاربرد روش‏ها و ابزارهای مختلف در این قلمرو؛ خلاصه‏نویسی و چکیده‏نویسی اسناد و مدارک؛

- زبان‏های بازنمایی (کنترل شده؛ نیمه کنترل شده؛ به زبان طبیعی)؛

- استانداردهای بازنمایی؛ کنترل مستند موضوعی و مستند نام‏ها؛

- اصطلاح‏نامه‏ها و هستی‏شناسی؛ چگونگی استفاده از آنها در بازنمایی به قصد بازیابی و نمایش اطلاعات؛ از بازنمایی اطلاعات تا بازنمایی معنا؛

- زبان‏های نشانه‏گذاری (HTML, SGML, XML) و استانداردهای فراداده‏ای در بازنمون اطلاعات

- نمایه‏سازی خودکار؛ استخراج و پردازش متن؛ مروری بر نمایه‏سازی وب در موتورهای کاوش؛

- شیوه‏های نمایه‏سازی مقادیر در فیلدها در نرم‏افزارهای کتابخانه‏ای و پایگاه‏های اطلاعاتی؛ شیوه‏ها و معیارهای ارزیابی نظام‏های نمایه‏سازی و چکیده‏نویسی.


برچسب‌ها: نمایه سازی
+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم شهریور 1392ساعت 3:57  توسط علیرضا نوروزی  | 

تعداد واحد:     2       

نوع واحد:       نظری

پیشنیاز:         روانشناسی عمومی و جامعه­شناسی

هدف:            آشنایی با  مفاهیم کلی ارتباطات اجتماعی، شناخت انواع ارتباط، مفاهیم و نظریه­های ارتباطی و سیر تحول تاریخی ارتباطات جمعی.

 

سرفصل­های درس:

- اهمیت وسایل ارتباط جمعی در جوامع معاصر و وظایف آنها با اشاره به تحول و سایل ارتباطی در جهان معاصر

- مفاهیم ارتباط و انواع آن، عناصر ارتباط، فراگرد ارتباط، ارتباط مستقیم و شخصی، ارتباط غیرمستقیم و غیرشخصی، ارتباط جمعی

- وسایل ارتباطی (زبان، خط و نوشته دستی، صنعت چاپ، کتاب، مطبوعات، سینما، رادیو و تلویزیون و وسایل نوین ارتباطی) 

- از ارتباطات سنتی تا ارتباطات جمعی، جوامع توده­وار و وسایل ارتباطی نوین

- روش­های مطالعه در ارتباط جمعی، مطالعات کاربردی در وسایل ارتباط جمعی

- ارتباطات و پدیده­های جمعی

- همگونی­های وسایل ارتباط جمعی

- ویژگی­های وسایل ارتباط جمعی (تفاوت طرز انتشار، پیام­ها و شرایط آنها)

وضع ارتباط جمعی در دنیای امروز (نابرابری ارتباطات و عدم تعادل اطلاعات بین­المللی، نقطه ارتباطی)

 

منابع درس مبانی ارتباطات جمعی

ساروخانی، باقر (1378). جامعه­شناسی ارتباطات. تهران: اطلاعات.

محسنی، منوچهر (1380). جامعه­شناسی جامعه اطلاعاتی. تهران: دیدار.

محسنیان­راد، مهدی (1378). ارتباط­شناسی. تهران: سروش.

معتمدنژاد، کاظم (1355). وسایل ارتباط جمعی. تهران: دانشکده ارتباطات اجتماعی.

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم اسفند 1386ساعت 18:38  توسط علیرضا نوروزی  | 

تعداد واحد:     3       

نوع واحد:       2 نظری – 1 عملی

پیشنیاز:         ندارد. این درس برای دانشجویانی که از رشته­های غیرکتابداری در دوره کارشناسی ارشد پذیرفته شده­اند اجباری است و باید علاوه بر 38 واحد گذرانده شود.

هدف:            شناخت تطبیقی و تحلیلی انواع سرعنوان­های موضوعی و نظام­های رده­بندی

 

سرفصل­های درس (68):

- بررسی سیر تحول فهرست­نویسی و رده­بندی

- تدوین سرعنوان­های موضوعی

- آشنایی با یک سرعنوان موضوعی تخصصی (مانند:MeSH  یا کشاورزی) و مقایسه آن با سرعنوان­های موضعی سیرز و کنگره

- بررسی سرعنوان­های موضوعی در زبان فارسی

- آشنایی با رده­بندی دهدهی جهانی و یک رده­بندی تخصصی (مانند: یا )

- مروری بر روش­های سازماندهی مواد در کشورهای مختلف جهانی (شرق، غرب، جهان سوم با ذکر نمونه­هایی از نظام­های خودکار)

- تهیه دستورالعمل سازماندهی مواد در یک کتابخانه بزرگ به عنوان کار عملی

 

منابع درس

اباذری، زهرا (1386). فهرست­نویسی. تهران: چاپار؛ سپهر سخن. ص.11-198.

ابرامی، هوشنگ (1379). شناختی از دانش­شناسی (علوم کتابداری و دانش­رسانی). تهران: نشر کتابدار.

تیلور، آرلین جی. (1381). سازماندهی اطلاعات. ترجمه محمدحسین دیانی. مشهد: کتابخانه رایانه­ای.

چان، لوئیس­مای (1379). فهرست­نویسی و رده­بندی. ترجمه زهیر حیاتی و زهرا ستوده. تهران: نشر کتابدار.

چپمن، لیز (1373). چگونه فهرست­نویسی کنیم. ترجمه فیروزه برومند و صدیقه امینی. تهران: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.

سلطانی، پوری (1379). خدمات فنی. ویرایش 8. تهران: کتابخانه ملی ایران.

صدیق­بهزادی، ماندانا (1373). دستنامه قواعد فهرستنویسی. تهران: کتابخانه ملی ایران.

فتاحی، رحمت­الله (1373). فهرست کامپیوتری و تفاوتهای آن با برگه­دان. فصلنامه کتاب، دوره پنجم، شماره اول و دوم، بهار و تابستان، ص. 14-36.

فتاحی، رحمت­الله (1379). فهرستنویسی: اصول و روش­ها. ویرایش 3. مشهد: دانشگاه فردوسی.

فدراسیون بین­المللی انجمن­های کتابداری (ایفلا). (ISBD (M . ترجمه مرتضی کوکبی. اهواز: دانشگاه شهید چمران.

فهرست مستند مشاهیر و مؤلفان. ویراستار فرشته مولوی. ویرایش 2. تهران: کتابخانه ملی ایران، 1376.

قواعد فهرستنویسی انگلوامریکن. ترجمه رحمت­الله فتاحی. ویراسته اسدالله آزاد، 1371.

کوکبی، مرتضی (1383). فهرستنویسی کتاب با استفاده از قواعد بازنگری شده انگلو-امریکن. تهران: چاپار. ص. 16-181.

مان، مارگارت (1351). اصول فهرستنویس و رده­بندی. ترجمه هوشنگ ابرامی. تهران: مرکز خدمات کتابداری. فصل اول ص. 3-17، فصل دوم ص.18-39، فصل هفتم ص.126-145، فصل هشتم ص. 146-159.

وزیری، فرهاد (1379). دستورنامه برگه­آرایی. ویرایش 2. تهران: کتابخانه ملی ایران.

Anglo-American Cataloging Rules, 2nd ed.

Blombery, Marty, & Weber, Hans (1978). An introduction to classification and number building in Dewey. Littioton: Libraries Unlimited.

Gorman, Michael (2002). Why teach cataloguing and classification? Cataloging & Classification Quarterly, 34 (1/2): 1-13. http://www.haworthpress.com/store/E-Text/FilesU/J104v34n01_01.pdf

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم اسفند 1386ساعت 18:34  توسط علیرضا نوروزی  | 

بر اساس صحبتی که با آقای موسی محمدی مدیر انتشارات چاپار شده است، از این پس دانشجویان کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای کتابداری دانشگاه تهران می­توانند کتاب­های کتابداری منتشر شده توسط انتشارات چاپار را به ۳۰ درصد تخفیف و کتابهای سایر ناشران که توسط چاپار توزیع می­شود با  ۲۰ درصد تخفیف خریداری نمایند. هنگام خرید کتاب از چاپار لطفاً گفته شود که دانشجوی دانشگاه تهران هستید. در ضمن هدف از این کار گرفتن تخفیف برای دانشجویان است و هیچ اجباری در خرید کتاب نیست و دانشجویان می توانند از کتابخانه استفاده نمایند. اما افرادی که دوست دارند کتابها را داشته باشند می توانند از این تخفیف ویژه استفاده نمایند.  

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم مهر 1386ساعت 13:31  توسط علیرضا نوروزی  | 

تعداد واحد:     3       

نوع واحد:       عملی

پیشنیاز:         مبانی رایانه و برنامه­نویسی 2، سازماندهی مواد 1، متون تخصصی انگلیسی 1

هدف:            آشنایی با شیوه ماشین کردن انواع برگه­های فهرستنویسی، نامه­ها و فرم­های کتابخانه.

 

سرفصل­های درس:

- آشنایی کامل با برنامه Microsoft Word

- کسب مهارت در تایپ فارسی و لاتین با استفاده از صفحه کلید

- آشنایی با طریقه تایپ نامه­های اداری، سفارشات خرید، صورتحساب­ها

- کسب مهارت در ماشین کردن برگه­های فهرستنویسی

- آشنایی کامل با تایپ مقاله­ها، گزارش­ها و پایان­نامه­ها

- فراگیری رسم نمودار و جدول، و قراردادن و تنظیم اشکال در داخل متن

- طریقه تهیه Lable و آدرس روی پاکت­نامه­ها در ابعاد گوناگون

- تهیه کاغذ آرم­دار مخصوص فاکس، ارسال و دریافت فاکس از طریق برنامه Word و Bitware

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم مهر 1386ساعت 13:20  توسط علیرضا نوروزی  | 

تعداد واحد:     3       

نوع واحد:       2 نظری – 1 عملی

پیشنیاز:         ندارد. این درس برای دانشجویانی که از رشته­های غیرکتابداری در دوره کارشناسی ارشد پذیرفته شده­اند اجباری است و باید علاوه بر 38 واحد گذرانده شود.

هدف:            آشنا ساختن دانشجویان با:

-    قواعد فهرستنویسی توصیفی و تحلیلی

-    نحوه استفاده از سرعنوان­های موضوعی سیرز و کنگره و سرعنوان­های موضوعی فارسی

-    طرح­های رده­بندی دیویی و کنگره و گسترش­های آنها

محل کلاس:    اتاق 204، ساعت 8-10 دوشنبه  

تاریخ امتحان    24/10/86

 

 

سرفصل­های درس (68):

- کلیاتی درباره فهرستنویسی و تاریخچه آن

- شناخت اجزای کتاب

- ابزارهای فهرستنویسی

- قواعد فهرستنویسی توصیفی مواد چاپی

- انواع معرف­های اصلی ساده

- فهرستنویسی تحلیلی (شیوه­های تعیین موضوع) با استفاده از سرعنوان­های موضوعی سیرز و کنگره و سرعنوان­های موضوعی فارسی

- کلیاتی درباره رده­بندی و تاریخچه آن

- مختصری درباره رده­بندی­های دیویی، کنگره، دهدهی جهانی و کولون

- آشنایی و کار با رده­بندی کنگره و گسترش­های آن در زبان فارسی

- نشانه مؤلف

- برگه­آرایی

- انواع معرف­های اصلی پیچیده: سازمان­ها و مؤسسه­ها، اسامی اشهر نام­های قدیمی عربی و فارسی و اسامی خارجی

عنوان­های قراردادی

 

 

منابع درس سازماندهی مواد 1 (فهرستنویسی توصیفی)

اباذری، زهرا (1386). فهرست­نویسی. تهران: چاپار؛ سپهر سخن. ص.11-198.

ابرامی، هوشنگ (1379). شناختی از دانش­شناسی (علوم کتابداری و دانش­رسانی). تهران: نشر کتابدار.

تیلور، آرلین جی. (1381). سازماندهی اطلاعات. ترجمه محمدحسین دیانی. مشهد: کتابخانه رایانه­ای.

چان، لوئیس­مای (1379). فهرست­نویسی و رده­بندی. ترجمه زهیر حیاتی و زهرا ستوده. تهران: نشر کتابدار.

چپمن، لیز (1373). چگونه فهرست­نویسی کنیم. ترجمه فیروزه برومند و صدیقه امینی. تهران: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.

سلطانی، پوری (1379). خدمات فنی. ویرایش 8. تهران: کتابخانه ملی ایران.

صدیق­بهزادی، ماندانا (1373). دستنامه قواعد فهرستنویسی. تهران: کتابخانه ملی ایران.

فتاحی، رحمت­الله (1373). فهرست کامپیوتری و تفاوتهای آن با برگه­دان. فصلنامه کتاب، دوره پنجم، شماره اول و دوم، بهار و تابستان، ص. 14-36.

فتاحی، رحمت­الله (1379). فهرستنویسی: اصول و روش­ها. ویرایش 3. مشهد: دانشگاه فردوسی.

فدراسیون بین­المللی انجمن­های کتابداری (ایفلا). (ISBD (M . ترجمه مرتضی کوکبی. اهواز: دانشگاه شهید چمران.

فهرست مستند مشاهیر و مؤلفان. ویراستار فرشته مولوی. ویرایش 2. تهران: کتابخانه ملی ایران، 1376.

قواعد فهرستنویسی انگلوامریکن. ترجمه رحمت­الله فتاحی. ویراسته اسدالله آزاد، 1371.

کوکبی، مرتضی (1383). فهرستنویسی کتاب با استفاده از قواعد بازنگری شده انگلو-امریکن. تهران: چاپار. ص. 16-181.

مان، مارگارت (1351). اصول فهرستنویس و رده­بندی. ترجمه هوشنگ ابرامی. تهران: مرکز خدمات کتابداری. فصل اول ص. 3-17، فصل دوم ص.18-39، فصل هفتم ص.126-145، فصل هشتم ص. 146-159.

وزیری، فرهاد (1379). دستورنامه برگه­آرایی. ویرایش 2. تهران: کتابخانه ملی ایران.

Anglo-American Cataloging Rules, 2nd ed.

Blombery, Marty, & Weber, Hans (1978). An introduction to classification and number building in Dewey. Littioton: Libraries Unlimited.

Gorman, Michael (2002). Why teach cataloguing and classification? Cataloging & Classification Quarterly, 34 (1/2): 1-13. http://www.haworthpress.com/store/E-Text/FilesU/J104v34n01_01.pdf

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم مهر 1386ساعت 13:18  توسط علیرضا نوروزی  | 

اباذری، زهرا (1386). فهرست­نویسی. تهران: چاپار؛ سپهر سخن. ص.11-198.

ابرامی، هوشنگ (1379). شناختی از دانش­شناسی (علوم کتابداری و دانش­رسانی). تهران: نشر کتابدار. ص. 128-159.

چان، لوئیس­مای (1379). فهرست­نویسی و رده­بندی. ترجمه زهیر حیاتی و زهرا ستوده. تهران: نشر کتابدار.

سلطانی، پوری (1379). خدمات فنی. ویرایش 8. تهران: کتابخانه ملی ایران.

صدیق­بهزادی، ماندانا (1373). دستنامه قواعد فهرستنویسی. تهران: کتابخانه ملی ایران.

فتاحی، رحمت­الله (1377). فهرستنویسی: اصول و روش­ها. ویرایش 2. مشهد: دانشگاه فردوسی.

فدراسیون بین­المللی انجمن­های کتابداری (ایفلا). (ISBD (M . ترجمه مرتضی کوکبی. اهواز: دانشگاه شهید چمران.

فهرست مستند مشاهیر و مؤلفان. ویراستار فرشته مولوی. ویرایش 2. تهران: کتابخانه ملی ایران، 1376.

قواعد فهرستنویسی انگلوامریکن. ترجمه رحمت­الله فتاحی. ویراسته اسدالله آزاد، 1371.

کوکبی، مرتضی (1383). فهرستنویسی کتاب با استفاده از قواعد بازنگری شده انگلو-امریکن. تهران: چاپار. ص. 16-181.

مان، مارگارت (1351). اصول فهرستنویس و رده­بندی. ترجمه هوشنگ ابرامی. تهران: مرکز خدمات کتابداری.

وزیری، فرهاد (1379). دستورنامه برگه­آرایی. ویرایش 2. تهران: کتابخانه ملی ایران.

 

Gorman, Michael (2002). Why Teach Cataloguing and Classification? Cataloging & Classification Quarterly, 34 (1/2): 1-13. http://www.haworthpress.com/store/E-Text/FilesU/J104v34n01_01.pdf 

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم مهر 1386ساعت 12:0  توسط علیرضا نوروزی  | 

سازماندهی دانش ۱ (فهرستنویسی توصیفی)

تعداد واحد:    ۳         

نوع واحد:       ۲ نظری – ۱عملی

پیشنیاز:        مجموعه­سازی و مرجع­شناسی عمومی

هدف:           آشنایی با اصول فهرستنویسی توصیفی و ایجاد مهارتهای لازم جهت فهرستنویسی توصیفی.

 سرفصل­های درس:

- اصول و هدف­های فهرستنویسی

- انواع فهرست

- تاریخچه فهرستنویسی

- فهرستنویسی نوین

- قوانین فهرستنویسی

- قواعد فهرستنویسی انگلوامریکن

- استانداردهای بین­المللی توصیف کتابشناختی

- انتخاب سرشناسه نام اشخاص

- تنالگان­ها

- مستندسازی نام­ها

- تنظیم اطلاعات کتابشناختی

- مشکلات فهرستنویسی اسامی مؤلفان ایرانی، عرب، ترک، هندی و پاکستانی

- عنوان­های قراردادی

- بایگانی برگه­ها

  

سازماندهی دانش ۲ (فهرستنویسی موضوعی)

تعداد واحد:    ۲         

نوع واحد:       ۱ نظری – ۱ عملی

پیشنیاز:        سازماندهی مواد ۱

هدف:           آشنایی­با اصول فهرستنویسی موضوعی و ایجاد مهارتهای لازم جهت­فهرستنویسی موضوعی.

 سرفصل­های درس:

- اصول و هدف­های فهرستنویسی موضوعی

- ضرورت تعیین سرعنوان­های موضوعی

- انواع فهارس سرعنوان­های موضوعی

- فهرست سرعنوان­های موضوعی سیرز

- فهرست سرعنوان­های موضوعی کنگره

- فهرست سرعنوان­های موضوعی کتابخانه ملی

- آشنایی با رده­بندی­های متداول

- معرفی گسترش­های فارسی رده­بندی

+ نوشته شده در  پنجشنبه سی و یکم خرداد 1386ساعت 17:34  توسط علیرضا نوروزی  | 

سازماندهی دانش ۳(رده­بندی)

تعداد واحد:    ۳       

نوع واحد:      ۲ نظری – ۱ عملی

پیشنیاز:        سازماندهی مواد ۲

هدف:           آشنایی با اصول رده­بندی و ایجاد مهارتهای لازم جهت رده­بندی کتابخانه.

 سرفصل­های درس:

- رده­بندی علوم

- تاریخچه رده­بندی علوم

- رده­بندی علوم در تمدن اسلامی

- ضرورت رده­بندی کتاب­ها

- رده­بندی­های متداول در کتابخانه­ها

- رده­بندی دهدهی دیوئی: تاریخچه، ویژگی­ها، مشکلات شماره­سازی

- رده­بندی کنگره آمریکا: تاریخچه، هدف، ویژگی­ها

- سایر طرح­های رده­بندی کتابخانه­ای

- نشانه مؤلف در رده­بندی دیوئی

- نشانه مؤلف در رده­بندی کنگره

  

سازماندهی دانش ۴ (فهرستنویسی رایانه­ای)

تعداد واحد:    ۲      

نوع واحد:       ۱ نظری – ۱ عملی

پیشنیاز:        سازماندهی مواد ۳

هدف:           آشنایی­با اصول فهرستنویسی رایانه­ای و ایجاد مهارتهای لازم در این زمینه.

 سرفصل­های درس:

- ضرورت بهره­گیری از فهرست­های رایانه­ای

- هدف­ها و کاربردها

- زیرساخت­های مورد نیاز

- سازماندهی داده­ها (فایل­ها، رکوردها، فیلدها)

- انواع قالب­های مارک

- ذخیره و بازیابی اطلاعات کتابشناختی

- نرم­افزارهای کتابخانه­ای

- فناوری­های نوین فهرستنویسی رایانه­ای

+ نوشته شده در  پنجشنبه سی و یکم خرداد 1386ساعت 17:32  توسط علیرضا نوروزی  | 

این وبنوشت به بررسی و مطالعه مسائل مرتبط با سازماندهی دانش (Knowledge Organization) یا آنچه که در ادبیات رشته کتابداری و دانش شناسی تحت عنوان فهرستنویسی (Cataloging) و رده بندی (Classification) (سازماندهی مواد) شناخته شده است، می پردازد. برای اطلاع بیشتر نگاه شود به:

What is Knowledge Organization (KO)?

Knowledge organization systems (KOS)

Knowledge organizing processes

+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام خرداد 1386ساعت 19:3  توسط علیرضا نوروزی  |